Muzeum Czynu Powstańczego utworzone zostało w 1964 roku przez Muzeum Śląska Opolskiego, jako jego wyspecjalizowany oddział. Muzeum ulokowano w budynku „starej” szkoły w Leśnicy, gdzie w czasie III Powstania Śląskiego stacjonował sztab powstańczy.

W 1980 roku muzeum zostało przeniesione do innego historycznego obiektu położonego w lesie pomiędzy Leśnicą a Górą Św. Anny, do tzw. „Domu Polskiego”. Nazwa pochodzi z roku 1936, kiedy to Bank Słowiański w Berlinie zakupił dziewiętnastowieczną karczmę wraz z gruntem uprawnym dla potrzeb I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. Do roku 1939 organizowane były w nim obozy harcerskie i kolonie zuchowe, zjazdy i spotkania polskich organizacji z terenu Śląska Opolskiego oraz kursy dla młodych rolników.

Podczas II Wojny Światowej w okolicznych lasach Niemcy założyli obóz pracy dla Żydów.

W byłym „Domu Polskim” mieściła się wówczas komendantura obozu. Po wojnie budynek stał się własnością Skarbu Państwa. W latach 1977-1980 po kapitalnym remoncie i rozbudowie przekazany został Muzeum Śląska Opolskiego.

Usytuowanie Muzeum Czynu Powstańczego w „Domu Polskim” i u podnóża Góry Św. Anny splotło ze sobą tradycję polskiego ruchu narodowego w Niemczech, powstań i plebiscytu oraz tragedię hitlerowskiego terroru. Sale ekspozycyjne muzeum urządzono w pomieszczeniach starej gospody „Domu Polskiego” i w dobudowanej współcześnie rotundzie.

Muzeum ma charakter monograficzny. Jego zbiory dotyczą generalnie powstań śląskich oraz plebiscytu na Górnym Śląsku. Gromadzi pamiątki po uczestnikach powstań, dokumentuje drogę życiową jaką przeszli byli ich uczestnicy. Do wartościowych zbiorów należy zaliczyć sztandary bojowe i kombatanckie oraz pisemne rozkazy wydawane w czasie III Powstania Śląskiego.

Pracownicy:

Witold Iwaszkiewicz - asystent muzealny, kierownik Oddziału

Muzeum Czynu Powstańczego
Oddział Muzeum Śląska Opolskiego

ul. Leśnicka 28
47-154 Góra Św. Anny
tel. 077 461 54 66,

e-mail: oddzial@muzeum.opole.pl